Suy giảm chức năng của gan, hệ cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể, thường
gây ra những thay đổi trên da, hệ cơ quan lớn nhất cơ thể. Biểu hiện
ngoài da có thể là những dấu hiệu đầu tiên của các bệnh lý ở gan, do đó
nhận biết sớm những biểu hiện này có thể giúp phát hiện được những bệnh
gan tiềm tàng và có những can thiệp điều trị thích hợp. Các bệnh lý gây
suy giảm chức năng gan có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động của rất nhiều
hệ cơ quan khác nhau trong cơ thể như hệ tiêu hóa, hệ tạo máu, khớp và
da... Xơ gan do rượu thường gây ra các biểu hiện ngoài da hơn so với các
bệnh gan mạn tính khác.
Vàng da:
là biểu hiện quan trọng nhất của tình trạng tăng bilirubin (sắc tố mật)
trong máu, thường có thể được nhận biết khi nồng độ bilirubin vượt quá
2,5 - 3 mg/dL. Màu sắc của da có thể phản ánh mức độ tăng của bilirubin,
trong đó, da thường có màu vàng nhạt khi bilirubin tăng nhẹ và màu vàng
sậm hoặc ngả nâu khi bilirubin tăng cao. Một trong những chức năng cơ
bản của gan là chuyển hóa bilirubin gián tiếp trong máu thành dạng trực
tiếp có thể bài tiết qua phân. Các tổn thương tại gan như viêm gan do
virut, nhiễm độc gan do thuốc... thường gây tăng cả bilirubin trực tiếp
và gián tiếp trong máu.
Sẩn ngứa: có thể là biểu hiện của một bệnh lý ngoài da
đơn thuần hoặc nằm trong bệnh cảnh của một rối loạn mang tính hệ thống
hoặc do các bệnh lý tại gan. Gan làm nhiệm vụ trung hòa độc tố và đào
thải muối mật, nếu chức năng gan bị suy giảm, những tác nhân này có thể
bị tích tụ trong cơ thể và lắng đọng ở da, gây kích ứng và sẩn ngứa.
Trong các bệnh lý gan có ứ tắc mật như xơ đường mật tiên phát và tắc
đường mật do sỏi, tình trạng sẩn ngứa thường lan tỏa nhưng nặng hơn ở
chân và tay.
Mặc dù mức độ của sẩn ngứa không có liên quan trực tiếp với nồng độ của
các độc tố và muối mật, nhưng các biện pháp điều trị giảm nồng độ muối
mật có thể giúp giảm bớt triệu chứng ngứa. Điều trị sẩn ngứa trong bệnh
gan thường gặp rất nhiều khó khăn. Điều trị khởi đầu là sử dụng chất
resin trao đổi anion có tác dụng hấp thu các phân tử axít mật như
cholestyramine, với liều 4g/ngày, tăng dần đến 24g/ngày, chia 2 lần uống
trong bữa ăn. Nếu tình trạng sẩn ngứa không đáp ứng với cholestyramine
hoặc người bệnh không dung nạp được với thuốc, có thể điều trị thử bằng
thuốc chống lao rifampin, thuốc này có tác dụng thúc đẩy chuyển hóa các
chất gây ngứa nội sinh và có hiệu quả giảm ngứa do ứ mật khi được dùng
với liều khởi đầu 150mg/ngày và tăng dần lên tới 600mg/ngày, tùy thuộc
vào đáp ứng lâm sàng.
Các thuốc dòng thứ 3 có thể được dùng thử là các dẫn xuất kháng thuốc phiện như naltrexone và nalmefene. Gạn huyết tương có thể được cân nhắc sử dụng nếu điều trị bằng thuốc thất bại. Các phương pháp điều trị khác mang tính thực nghiệm bao gồm thay huyết tương, điều trị chống ôxy hóa , chiếu tia hồng ngoại và ghép gan.
Sẩn cục: được đặc trưng bởi sự tạo thành các cục rắn
chắc, có vảy và ngứa nhiều, thường đi liền với các vết trầy xước, thâm
đen hoặc sẹo do gãi thường xuyên. Nguyên nhân thường gặp của sẩn cục
trong các bệnh gan là các loại viêm gan do virut như viêm gan C, viêm
gan B... Cơ chế chính xác gây ra sẩn cục trong các bệnh gan còn chưa
được biết và phác đồ điều trị chuẩn đối với tình trạng tổn thương này
vẫn chưa được xác định, tuy nhiên, trong thực tế, điều trị với thuốc
kháng histamin và corticosteroid bôi tại chỗ hoặc tiêm tại chỗ có thể
giúp kiểm soát triệu chứng ở phần lớn bệnh nhân. Liều thấp của
thalidomide cũng đã được dùng thử an toàn và hiệu quả.
Sao mạch:
biểu hiện là các đốm đỏ nhỏ, nổi gờ nhẹ trên mặt da và từ đó tỏa ra các
nhánh mạch máu nhỏ, có thể gặp ở mọi vị trí trên cơ thể nhưng thường ở
mặt và thân mình, thường gặp trong xơ gan. Bản thân sao mạch thường vô
hại và không gây triệu chứng gì cho người bệnh nên không đòi hỏi phải
được điều trị.
Ban đỏ ở lòng bàn tay, bàn chân: là tình trạng biến
màu đỏ thẫm ở lòng bàn tay bàn chân, thường gặp nhất trên ô mô út. Biểu
hiện này có thể gặp trong nhiều loại bệnh lý khác nhau ở gan, nhưng hay
gặp nhất là bệnh gan do rượu và xơ gan. Các bệnh lý này gây rối loạn
thăng bằng androgen của cơ thể dẫn đến giãn mạch khu trú và nổi ban đỏ.
U vàng: được tạo thành do sự lắng đọng của cholesterol
ở dưới da, thường biểu hiện là các mảng mềm, ranh giới rõ, màu vàng và
không đau, có thể to ra trong vòng vài tuần. U vàng trong bệnh gan
thường là biểu hiện của tình trạng tăng cholesterol máu thứ phát, gặp
trong xơ gan ứ mật tiên phát và các bệnh gan có ứ mật khác. Điều trị tổn
thương này cần phối hợp giữa dùng thuốc hạ mỡ máu và can thiệp tại chỗ
như chiếu laser hoặc phẫu thuật lấy bỏ.
Một số biểu hiện khác: suy giảm chức năng gan thường
gây giảm số lượng tiểu cầu và thiếu hụt các yếu tố đông máu, hậu quả gây
ra các đám xuất huyết hoặc bầm tím trên da, có thể xuất hiện ngay cả
sau các sang chấn nhẹ hoặc tự nhiên. Tăng sắc tố da cũng có thể gặp
trong xơ gan và bệnh gan do rượu. Suy giảm chức năng tế bào gan còn có
thể gây rụng tóc và các biến loạn ở móng tay, móng chân như bạch sản
móng, mất móng
xem thêm thông tin liên quan
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét